Czytanie na dziś

Zielony Ring Przemszy

Święty Ojciec Pio

SosnowiecFakty na YouTube


SosnowiecFakty na twitterze


SosnowiecFakty na Google

Święty Michał Archanioł

Święty Jan Paweł II

Zagłębiowscy Święci


Gloria TV


WikiZagłębie


Św. Jakub Apostoł

Nawigacja
     Strona główna
     Galeria zdjęć
     Szukaj
     Linki
     Kategorie
     Regulamin Komentarzy
     Akceptacja plików cookies

Zajrzyj tutaj













Ks. prof. Włodzimierz Sedlak


prof. Zbigniew Leliwa - Sujkowski, Sosnowiczanin nieznany!



Autor: Redakcja | 31/01/2017
Komentarze
#1 | PiB dnia 01.02.2017 14:53
No, może nie tak całkiem nieznany, bo ;-) Wikipedia Zagłębia, to aż dwa biogramy mu poświęciła :-) Jakkolwiek - chyba za mało znany, tu się zgodzimy, zważywszy jego dokonania, jakkolwiek zawsze co do tego typu "przypisań do Zagłębia", jak może ktoś pamięta: mam pewien dystans (vide: parę razy pisałem w tym duchu np. co do ks. Wł. Sedlaka; taki postawa pozwala mieć potem i dystans do "E. Gierka Zagłębiaka", który jednak w końcu życia już się opowiedział za tą konotacją, gdy już bezpośrednio dla siebie z niej nie czerpał nowych profitów). To znaczy — nie tak, by "kasować w świadomości" te odniesienia do "chwilowych Zagłębiaków". O, nie. Jak najbardziej potrzebna jest ich znajomość, niezmiennie Piotra Dudałę podziwiam za pasję znajdowania takich perełek. Również — poprę pewnie każdy jego wniosek o upamiętnienie takich postaci ulicą czy w innej formie. Popieram też różne formy przedstawiania ich w nauczaniu zagłębiowskim. Niekoniecznie tylko towarzyszę przy tendencji wyolbrzymiania "zagłębiańskości" tych ludzi, co wyjeżdżali mając kilka lat, przybyli wcześniej z rodzicami z racji ich pracy — a już zwłaszcza mam dystans, gdy nawet śladu pozytywnych wspomnień z Zagłębia nie dają. Przy czym, jeżeli chodzi o Zb. Leliwę-Sujkowskiego, nie wiem, czy jakoś te zagłębiowskie elementy uwypuklał, podobnie jak nie wiem tego w odniesieniu do Jędrzeja Giertycha, która to rodzina — jakkolwiek sytuowana na przeciwległej stronie sceny politycznej: należała do tego grona faktycznie wielkich patriotów i tak kształtujących dzieci i młodzież, łącznie z rodzinami swymi, odnajdując się świetnie w tej oazie niepodległego ducha polskiego, jaką stanowiło Zagłębie.
Tu więc — warto wspomnieć raczej całą rodzinę patriotyczną Sujkowskich a szczególnie ojca przywołanego tu Zbigniewa, czyli Antoniego Leliwę-Sujkowskiego, wielce zasłużonego także w Zagłębiu, jako wychowawcę w duchu wiedzy i patriotyzmu w Zagłębiu. Zagłębie opuścił z racji zaangażowania politycznego podczas I wojny a po niej, w 1919 reprezentował Polskę w konferencji pokojowej w Paryżu. Później, w 1926, był ministrem "wyznań i oświaty" . Na polu naukowym zasłużony, jako geograf ze szczególnym uwzględnieniem gospodarczego i ekonomicznego aspektu, wszakże jednoznacznie z patriotycznego, polskiego punktu widzenia. Od 1919 wykładowca Szkoły Głównej Handlowej (1929-1931 jej rektor) a od 1932 Prezes Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Jednak przed tym wszystkim, w Zagłębiu, to zasłużył się jako bezpośredni wychowawca młodych, ba kształtujący szczególnie "na poziomie wiedzy" ale i jako obywateli zaangażowanych i polskich patriotów. Przypuszczam, że jeszcze w końcu XIX w. musiał gdzieś w Zagłębiu uczyć, zapewne we wspomnianym tu duchu polskim, skoro tu przychodzi na świat starszy jego syn, właśnie Zbigniew. Jakkolwiek chyba opuszczają dość szybko Zagłębie, bo młodszy syn rodzi się już w Warszawie (albo tam tylko z racji rewolucyjnego wrzenia przeniosła się, też późniejsza bohaterka Powstania Warszawskiego, jego żona Helena?). W każdym razie — nawet jeżeli nieobecny w czasie Republiki Zagłębiowskiej - jest w Zagłębiu obecny na pewno już w 1907, jako dyrektor Szkoły Kupców Będzińskich, gdy podejmuje to dziedzictwo żywego patriotyzmu jako kształciciel serc Zagłębiaków; m.in. za jego dyrektorowania w Będzinie, lub jak kto woli w Będziniu; to za jego czasów powstała patriotyczna drużyna skautów w tej szkole - ba! kilka czy kilkanaście tygodni wcześniej, niż we Lwowie, który uważany jest za miejsce początku polskiego skautingu... W dodatku - to nie jedyny przejaw patriotycznego i zagłębiowskiego kształtowania w tej szkole... Tak więc - jak najbardziej warta jest i ta sylwetka przypominania i promowania w Zagłębiu, jak również ta niezwykła rodzina.
Ba! Rodzina? Ciekawe byłoby zbadać — ale nie mam jakichś poszlak innych, jak nazwisko — czy jakiś związek daleki rodzinny był z inż. Władysławem Sujkowskim? Inż. Władysław Sujkowski był przecież, też jako człowiek o lokalnym autorytecie, więc nauczyciel patriotyzmu, jako Dowódca Straży Pożarnej Ochotniczej — inicjatorem zaistnienia Republiki Sławkowskiej w listopadzie RP 1905 (za co zresztą był aresztowany)! Ha, tak na marginesie, bo warto podkreślać i walory tego jednego ze źródeł "zagłębiowszczyzny" i/lub "zagłębiaństwa", "zagłębiowskości", jakim jest Sławków — to w mieście tym jest ulica Wł. Sujkowskiego a Antoni Leliwa-Sujkowski w mieście, w którym tylu młodych wykształcił w trudnych czasach, jako zdolnych obywateli i patriotów: to chyba jego ulicy nie ma?
Wracając zaś do tego wątku jego wpływu, jako pedagoga, dorzucić jeszcze warto, że przez pewien czas, to dyrektorowanie chyba łączył z kierowaniem Gimnazjum Żeńskim w Dąbrowie Górniczej.
Ta zaś szkoła - to okazja do przypomnienia innej postaci, podobnie przybyłej do Zagłębia z zewnątrz, która to osoba stanęła w Zagłębiu w gronie najwybitniejszych pedagogów, wartych nie zapomnienia a uczczenia. Chodzi mi tu o przybyłą z patriotycznego przecież Polesia, Emilię Zawidzką... To ona założyła i do śmierci prowadziła Gimnazjum Żeńskie, w czym chyba współpracowała przez pewien czas z Antonim Leliwą-Sujkowskim. Kończąc już zaś te refleksje, dodam, że i tu mamy aspekt chyba znów konieczności walki o upamiętnienie, bo obecnie jedno z Gimnazjów w Dąbrowie Górniczej nosi jej imię - i przy okazji reformy zapowiedzianej, powstaje chyba pytanie, czy przy przekształceniach aby nie zgubią się niektóre patronaty? W wypadku Emilii Zawidzkiej, byłaby to chyba wielka szkoda (już nie wchodząc w dyskusję, co do kwestii gimnazjów).
#2 | To obecnie Sosnowiec dnia 01.02.2017 13:49
Urodzeni w Zagórzu

Grzegorz Augustynik (1847-1929) – ksiądz, działacz społeczno-kulturalny
Edmund Buła (1926-2012) – generał brygady Wojska Polskiego
Zdzisław Lachur (1920-2007) – malarz i grafik, założyciel wytwórni filmów rysunkowych w Bielsku-Białej
Zbigniew Leliwa-Sujkowski (1898-1954) – żołnierz Pierwszej Kompanii Kadrowej, geolog, docent Uniwersytetu Warszawskiego, szef Biura Studiów Kedywu Armii Krajowej
Jerzy Talkowski (ur. 1934) – ekonomista, samorządowiec, trzykrotnie prezydent Dąbrowy Górniczej
Adam Wrzosek (1875-1965) – lekarz patolog, antropolog oraz historyk medycyny
Mirosław Żurek (ur. 1919) – żołnierz Batalionów Chłopskich, działacz ludowy, poseł na Sejm PRL
Dodaj komentarz
Nick:

Kod potwierdzający:


Wpisz kod potwierdzający:

Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?