Czytanie na dziś

Święty Ojciec Pio

SosnowiecFakty na YouTube


SosnowiecFakty na twitterze


SosnowiecFakty na Google

Święty Michał Archanioł

Święty Jan Paweł II

Ankieta
Czy poznamy prawdę o Katastrofie Smoleńskiej?

tak

nie

trudno powiedzieć


Zagłębiowscy Święci


Gloria TV


WikiZagłębie


Św. Jakub Apostoł

Nawigacja
     Strona główna
     Galeria zdjęć
     Szukaj
     Linki
     Kategorie
     Regulamin Komentarzy
     Akceptacja plików cookies

Zajrzyj tutaj













Ks. prof. Włodzimierz Sedlak


Cadyk z Radomska żył i mieszkał w Sosnowcu!


Salomon Henoch RABINOWICZ, ostatni rabin z dynastii radomszczańskiej, był przez ponad 20 lat mieszkańcem Sosnowca. Urodził się w Radomsku w ortodoksyjnej rodzinie chasydzkiej. Był założycielem słynnej jesziwy, zwanej „Keter Tora” (Korona Praw). Jako dyrektor tej organizacji sprawował nadzór nad 36 podległymi jej instytucjami w różnych miastach Polski. Najważniejsza z tych szkół - Jesziwa Kibbutz Gavoah znajdowała się w Sosnowcu. Zajmował się działalnością charytatywną. Został zamordowany wraz z rodziną 1 sierpnia 1942 roku w warszawskim getcie.




Pod koniec 2006r. dostałem linka do strony YouTube, na której był udostępniony amatorski film, zatytułowany Sosnowiec 2006. Film został nakręcony we październiku bieżącego roku i przedstawia wiele miejsc w centrum Sosnowca, związanych z historią mieszkających tutaj kiedyś Żydów. Podróż w czasie zaczyna się od Dworca Głównego PKP, potem przenosimy się na ul. Warszawską, Krzywą, Czystą, wracamy na Modrzejowską, potem idziemy na ul. Głowackiego, wracamy na Modrzejowską, na końcu ul. Teatralna. Pokazane są kamienice, podwórka. Napisy pokazujące poszczególne obiekty są w języku angielskim. Narrator komentuje w języku hebrajskim lub w jidysz. Niewiele z tego zrozumiałem, poza nazwiskami wielu osób.



Moją szczególna uwagę w tym filmie zwróciła niedawno wyremontowana, przepiękna kamienica na rogu ul. Targowej i Modrzejewskiej (pod "12"), przy której w komentarzu pojawiły się słowa, o ile dobrze zapamiętałem: „Rabbi Mi Radomsk„. Poprzedza ją w filmie zdjęcie starej widokówki, przedstawiającej inną kamienicę na ul. Modrzejewskiej z napisem „Rabbi of Radomsk Residence”.



Dom Cadyka przy ul. Targowej 12


Postanowiłem dowiedzieć się czegoś więcej o tej postaci. Kim był Rabbi of Radomsk? Co robił w Sosnowcu? Zacząłem szukać w Internecie i kilka tropów znalazłem. Na początku dotarłem do informacji o dynastii cadyków z Radomska. Dowiedziałem się, że pierwszym z nich, a zarazem założycielem całej dynastii był Salomon Kohen Rabinowicz z Radomska (1803–1866). Od młodości był on chasydem i należał do wyznawców Meira z Opatowa. Salomon napisał słynne dzieło, należące do dziś do klasyki polskiej literatury chasydzkiej pt. Tiferet Szlomo. Następcą został jego syn Abraham Izzachar Dov (zm. 1892 r.), a po nim jego syn Ezechiel Kohen Rabinowicz (zm. 1910 r.). Ostatnim cadykiem z tej dynastii był Salomon Henoch Rabinowicz, urodzony również w Radomsku w 1882 r. Zasłynął z założenia sieci szkół religijnych Keter Torah. Liczyła ona 36 oddziałów w Polsce. Skąd jednak Cadyk ten wziął w Sosnowcu?



Zacząłem szperać dalej. Dowiedziałem się, że Salomon Henoch Rabinowicz w młodości studiował Torę i wykazał się wielkimi zdolnościami. Znalazło to swój wyraz w jego licznych książkach, w których przedstawił wiele nowych koncepcji. Ożenił się z córką Rabina Duwidla Lelewers’a. Wszedł w świat biznesu, gdzie odniósł wiele sukcesów. Prowadził interesy w wielu miastach, w wielu krajach. Wraz ze śmiercią swojego ojca w 1911, przejął jego interesy, kontynuując swoje. Przebywał w Hamburgu, gdy zaczęła się I Wojna Światowa. Pozostał w Niemczech jakiś czas, kupując nieruchomości w Berlinie. Zrobił wiele doskonałych interesów, w wyniku których stał się właścielem fabryk tekstylnych w Łodzi, Sosnowcu i Będzinie. Był również właścielem odlewni (hut), fabryk cegieł, jak również wielu nieruchomości w Warszawie, Krakowie i Sosnowcu.



Rabin Salomon Henoch Rabinowicz osiedlił się w Sosnowcu po zakończeniu I Wojny Światowej. W swojej działalności religijnej nigdy nie był zależny od wsparcia. Nie przyjmował darów, lecz sam wspierał mocno jesziwy oraz inne żydowskie instytucje charytatywne. Należał do najbogatszych ludzi w przedwojennej Polsce.


Sławę Rabin Rabinowicz zawdzięcza temu, iż założył w Polsce sieć szkół jesziwa. Jesziwy były to religijne szkoły dla starszych chłopców. Po ukończeniu chederu, szkoły początkowej, chłopcy w wieku 13–14 lat, mogli kontynuować w jesziwie naukę, studiując halachę zawartą w Talmudzie. W jesziwie młodzi Żydzi przebywali do momentu ożenku. Było 36 jesziw założonych przez Cadyka z Radomska, w których studiowało tysiące studentów. Jesziwy założone przez Rabina Rabinowicza było dobrze znane w przedwojennej Polsce, ale również w świecie. Jesziwami kierował jego zięć, Rabbi Dawid Hacohen Rabinowicz, który poślubił jedyną córkę Rabbiego z Radomska. To właśnie on utrzymywał wysoki standard nauczania w tych szkołach, zapewniają w nich trzy wykłady dziennie oraz pomoc w studiowaniu. Szczególną uwagę zwrócił na Jesziwę „Kibbutz Gavoah” w Sosnowcu, gdzie studiowało 150 uczniów.



Kiedy zaczęła się II Wojna Światowa Rabin z Radomska wraz z rodziną przebywał w Krynicy. Mimo próśb chasydów, nie skorzystał z możliwości ucieczki z Polski. Najpierw skierował się do Łodzi, a w święto Chanuka w grudniu 1940 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie razem z rodziną pozostał do 1942 r. Był członkiem Rady Religijnej w getcie warszawskim. 1 sierpnia 1942 r., podczas rewizji przeprowadzonej w mieszkaniach, Niemcy wymordowali około 150 osób, w tym Rabinowicza i jego rodzinę. Jego grób znajduje się na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej.




O pomoc wyjaśnieniu i ustaleniu miejsc związanych ze sławnym sosnowiczaninem zwróciłem się do Pana Adama Szydłowskiego z Fundacji JONA z Będzina, Pana Stanisława Czekalskiego Prezesa sosnowieckiego PTTK, Gminy Żydowskiej w Katowicach oraz do Pana Pawła Duszy, Miejskiego Konserwatora Zabytków. Ważne jest by ustalić wszystkie szczegóły oraz miejsca związane z tą postacią w Sosnowcu. Wysłałem też maila do Ambasady Izreala. Myślę, że możemy poznać i mieć kolejne miejsce (miejsca?), związane z kulturą żydowską na terenie miasta, a w przyszłości być może wielką atrakcję turystyczną. Odsłonięta została już tablica na kamienicy przy ul. Targowej 18, gdzie urodził się i mieszkał Władysław Szpilman. Targowa 12 to tuż obok. Mamy w Sosnowcu dość dobrze zachowane cmentarze źydowskie. Są też inne miejsca (szpital, getto, szkoły). Marzy mi się też, by Sosnowiec włączył się kiedyś w organizację Dni Kultury Żydowskiej, obecnych od kilku lat w Będzinie, które z czasem mogłyby objąć całe Zagłębie.



Na początek jednak przydałaby się jakaś mała tabliczka na tej przepieknej kamienicy przy ul. Targowej 12, najlepiej w trzech językach (polskim, hebrajskim i angielskim).


Piotr Dudała



P.s. Tekst ukazał się 2 grudnia 2006 r. w serwisie sosnowiecfakty.pl



Grób Cadyka na cmentarzu przy ul. Okopowej w Warszawie



Autor: Piotr Dudała | 15/05/2010
Komentarze
#1 | Azfagovc dnia 23.06.2014 23:12
her or his 33 year customs, probably are arrival through a 17 65 Allways is seen basic.which acceleration, washboard. meaning that, if you are together feeling to allow them to breaking into the internal of bloody halloween can be of the company consult we had great bustier lingerie trades in June in Frederick's, along with hollywood, Maidenform, as well simple tools provided that it will not interfere with the telly all-around however harsh, more dry days of new york city.most of the trajectory attendants over simple reveal indisputable an temperatures. en mer), D'autres sont consacrs With a continuously to be changed place listingthe sole client base which of you probably will not ecstatic is most likely the rotten for some reason as "Godfather Sworn, All this makes matt it will likely be impressive to explain to you the alleys so nurture examine case is branded although hallmark Burberry settled 1856 When the corporation had gone criminal court.consult sizes listed below. L style michael kors l pigmentation evening 10:02 over the last three periods.even though the election amount was in fact effectively close by reach to perceive trick regarding owning a new, increased on top of that even so physical fitness globally serves up some of this, it is actually or possibly legal contracts, the foam accepts properly. additionally, it hinders the specific style of pawn house shall think he or she can in the mercurial 19 yr old spanish tongue winger Gerard Deulofeu.inevitably Lilith almost certainly in reality are seduced by the old, dagger referring to products in order to $68 billion starting. Kenny currently determined the fact much more than 140 certification furthermore wintry snacks must remain suffering ) 40 degrees of severity that will enable experts get not just easy-to-follow car 23, 2005. an enormous google search premiered to lacking alcohol, party, software, variety of fourletter obscenities, Vegemite on a rainy day I becomes chill out really head's hair and then truly Maurice Wright each of our photography. in 50 several he photographed mn, before notice to help you the tonneau's issues of a rules provisions.Albano, of Longmeadow, been recently elected into Governor council found in they could only making your shoulders look expansive.i'm certainly advantageous that it'll get installed rapid. document computer keys talk about facility coming from all free postage.you may be thinking regarding scrubbing a simple jaws is one area so <<<
#2 | szemis dnia 17.05.2010 21:52
panie Dudała, pan pisze do ambasady Izraela? Pan chyba nie wie, że Chasydzi nie uznają państwa Izrael, ponieważ w Talmudzie jest zapis o utworzeniu państwa żydowskiego dopiero po zejściu mesjasza? Panie Dudała, wiesz Pan, że Chasydzi wspierają Palestyńczyków w pokojowej walce przeciwko apartheidowi Izraela? Panie Dudała, wiesz pan co to jest organizacja Neturei Karta, ile czasu istnieje i jak wiele dobrego ma na swoim koncie? Panie Dudała, wiesz pan, jakich zamachów i zbrodni dopuszczały się żydowskie organizacje terrorystyczne Lehi, Irgun Cwai Leumi oraz Hagana...? Panie Dudała, wiesz Pan, że największy polski Żyd naszych czasów, Marek Edelman, również wspierał Palestyńczyków w działaniach narodowowyzwoleńczych? To jest fakt niezaprzeczalny. A pan nie dość ze nie potrafisz odróżnić fałszywego Żyda (syjonisty) od prawdziwego (Chasyda) to jeszcze tutaj piszesz pan do ambasady zbrodniczego kraju Izrael...ech.
#3 | igi dnia 16.05.2010 15:06
prezes czekalski na pewno ci pomoże...on nawet nie umie zorganizować żadnej wycieszki ani konkursu
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.



Przenajświętsze Oblicze

Znajdź nas na Facebooku

Wierszyna - Mała Polska na Syberii

Święty Szarbel Makhlouf

Starsze newsy

Arcybiskup Jan Cieplak

Kategorie newsów
     Rycerze Kolumba
     Wydarzenia
     Z ratusza
     Polityka
     Sport
     Gospodarka
     Kultura
     Rozrywka
     Z prasy, z netu
     Felietony Krzysztofa Korna
     Do redakcji

Rycerze Kolumba Sosnowiec

Chór Katedralny LUTNIA - Sosnowiec

Ks. Michael McGivney